UButhelezi uncome uxhaso lwaseBrithani lokuxhumanisa imiphakathi yaseKZN

UNgqongqoshe Wezokubusa Ngokubambisana Nezindaba Zomdabu KwaZulu-Natal, uMfundisi Thulasizwe Buthelezi.

UMNYANGO Wezokubusa Ngokubambisana Nezindaba Zomdabu (COGTA) KwaZulu-Natali ushayele ihlombe uhlelo oluhlose ukwandisa ukufinyeleleka kwe-internet ezindaweni zasemakhaya nasemalokishini, oluqale eNanda, enyakatho yeTheku.UNgqongqoshe wakwa CoGTA KwaZulu-Natal, uMfundisi Thulasizwe Buthelezi, ube yingxenye yokwethulwa ngokusemthethweni kwe-Advancing Sustainable Connectivity and Community-Led Digital Economies in South Africa Project eNanda, lapho ebemele uNdunankulu waKwaZulu-Natal, uMnuz Thami Ntuli.Lo mcimbi ubuhanjelwe nguNksz Lisa Weedon, iBamba likaKhomishana waseBrithani eNingizimu Afrika, kanye noNgqongqoshe wezokuXhumana nobuChwepheshe beDijithali, uMnuz Solly Malatsi.Lolu hlelo lusekelwa yiBritish High Commission kanti luhlose ukweseka amabhizinisi amancane asebenza kwezobuchwepheshe ukuze andise uxhumano lwe-internet emiphakathini ebingakafinyelelwa kahle, ikakhulukazi ezindaweni zasemakhaya nasemalokishini.UButhelezi uthe lolu hlelo lubalulekile KwaZulu-Natal njengoba ingxenye enkulu yesifundazwe isemakhaya, lapho kusenemiphakathi ebhekene nezinselelo zokufinyelela kwi-internet.Uthe ukuntuleka kokuxhumana kubeka intsha engcupheni yokushiywa ngaphandle kwamathuba ezemfundo nomnotho. Uhlelo luzosiza ukuletha uxhumano oluthengekayo kubantu baseNanda naseNdwedwe, ngaleyo ndlela luvule amathuba amasha.“IKwaZulu-Natal iyisifundazwe esikhulu sasemakhaya, lapho imiphakathi eminingi ingakakwazi ukufinyelela kwi-internet. Lokhu kubeka intsha yethu esimweni esingesihle, ikakhulukazi kwezemfundo, futhi kuyayiphuca amathuba omnotho,” kusho uButhelezi.Uhlelo luhambisana nemizamo kahulumeni yokunciphisa igebe ledijithali ezweni. UMnyango wezokuXhumana nobuChwepheshe beDijithali uthi i-SA Connect Phase 2 ihlose ukwandisa ingqalasizinda ye-broadband, okubandakanya ama-Wi-Fi hotspots emiphakathini, ezikoleni nasemitapo yolwazi.UMalatsi useke wagcizelela ukuthi uxhumano lwe-internet selubalulekile ekutholeni amathuba emisebenzi, ekuqhubeni amabhizinisi, kwezemfundo nasekukhuliseni umnotho. Ngo-2026, uMnyango wakhe wathi ugxile ekutholeni i-internet esheshayo, ethembekile futhi eshibhile, ikakhulukazi kubantu abahlala ezindaweni zasemakhaya.Lolu hlelo alugcini ngokwakha ingqalasizinda, kodwa luhlose nokwakha umnotho wedijithali oqhutshwa yimiphakathi. Kulo nyaka, sekukhethwe amabhizinisi amancane angu-25 asebenza njengama-Local Community Network Operators ukuze athole ukwesekwa ekwandiseni uxhumano emiphakathini engafinyelelwa kahle.UButhelezi uncome iBritish High Commission ngokutshala imali ekuxhumaniseni imiphakathi yaseKwaZulu-Natal, wathi ukwandiswa kwe-internet kungavula amathuba entsha, osomabhizinisi kanye nabafundi.UMalatsi naye useke waveza ukuthi uxhumano olushibhile nolutholakala kalula lungasiza abantu ukuthi baqale futhi bakhulise amabhizinisi, bafune imisebenzi futhi basebenze bekude.Ukuqaliswa kwalolu hlelo eNanda naseNdwedwe kulindeleke ukuthi kube negalelo ekuvaleni igebe ledijithali, ngesikhathi imiphakathi ithola amathuba okufinyelela ezemfundo, amabhizinisi, izinsiza zikahulumeni kanye nemisebenzi esebenzisa ubuchwepheshe.